Finanse behawioralne – błędy emocjonalne

Błędy emocjonalne związane są z psychiką człowieka, a nie jego zdolnościami intelektualnymi. Ze względu na to, że są zakorzenione w psychice człowieka nie można nimi łatwo sterować uświadamiając, ze są błędami.

Wyróżniamy 6 typów błędów emocjonalnych:

  1. Awersja do straty – jest to tendencja inwestorów do trzymania (niesprzedawania) spółek, które tracą natomiast sprzedawania (nietrzymania) akcji, które rosną. Zachowanie to przeczy tradycyjnej teorii rynków finansowych, która mówi, że inwestorzy mają awersję do ryzyka natomiast w rzeczywistości mają awersję do straty. Inwestorzy są gotowi zaakceptować ryzyko związane z inwestycją (nie budzi to wewnętrznej sprzeczności), natomiast realizacja straty wywołuje mentalny dyskomfort.
  2. Zbytnia pewność siebie – jest to tendencja do przeszacowywania własnej wiedzy i umiejętności do analizy informacji rynkowych w następstwie kilku sukcesów inwestycyjnych. W rzeczywistości nie ma inwestorów, którzy bezbłędnie inwestują. Zbytnia pewność siebie może doprowadzić do podejmowania zbyt dużego ryzyka (np. z użyciem instrumentów pochodnych), a co za tym idzie znacznych strat w wyniku nietrafnej inwestycji.
  3. Samokontroli – jest to tendencja panująca wśród większości ludzi do koncentracji, na krótkoterminowych, a nie długoterminowych celach. Z powodu problemów z samokontrolą w finansach ludzie mogą niedostatecznie oszczędzać na emeryturę, lub nadmiernie się zadłużać na cele konsumpcyjne.
  4. Status quo – jest to kolejny błąd, który wynika z lenistwa ludzi. Ewolucja zaprogramowała ludzi do przetrwania, a nie do efektywnego działania. Dlatego jeżeli nie ma odpowiedniej motywacji, ludzi preferują nic nierobienie. U inwestorów może to przejawiać się w niechęci do dokonywania transakcji na rachunkach maklerskich, nawet jeżeli pomysły inwestycyjne już dawno są przeterminowane.
  5. Obdarowania – jest to tendencja u ludzi do emocjonalnego przywiązania do posiadanych aktywów, a co za tym idzie wyceniana ich wyżej niż gotowi by byli je kupić. W rezultacie minimalna cena sprzedaży, która sprzedający żądają jest często dużo wyższa niż gotowi by byli nabyć to aktywo. Błąd ten często występuje przy nieruchomościach, akcjach firm które się stworzyło, odziedziczonych aktywach itp.
  6. Awersja do żalu – jest to tendencja do podejmowania pochopnych decyzji i strachu przed uczuciem straconej okazji. Część inwestorów może wchodzić w inwestycje zbyt pochopnie ponieważ boją się stracić okazję życia.